تبلیغات
Geology Center - سازند قم - بخش اول


کدستان
درباره من
سلام من مجید دانشجوی رشته زمین شناسی هستم.هدف این مرکز کمک به دانشجویان و علاقمندان به این دانش است و هم چنان تلاش می کنم تا همیشه مطالب تازه ای از علم زمین شناسی را برای استفاده شما کاربران گرامی قرار دهم.به هر حال اگر در این مرکز کم و کاستی را مشاهده کردید از شما پیشاپیش معذرت می خواهم چون هدف من کپی کردن مطالب وب های دیگر نیست بلکه ارائه مطالبی است که بدست شخص خودم جمع آوری شده است.لطفا مطالبم را مطالعه نمایید و با نظرات خود منو برای قرار دادن مطالب بعدی کمک کنید.همچنین شما می توانید با مراجعه با لینک دعوت به همکاری منو در ارائه هر چه بهتر سایر مطالب وی کمک کنید از همتون ممنونم با تشکر
 
درباره وب




مدیر وب : مجید
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
سطح مطالب این وب را چگونه ارزیابی می کنید؟







آمار وب
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
تماس با ما
Geology Center
The First Weblog Spesial In The Nourth Khorasan
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               همکاری با ما           RSS                  ATOM
شنبه ششم آبان 1391 :: نویسنده : مجید

مقدمه

طبقاتى از آهکهاى کم عمق و مارن که بطور مشخصى از نظر رنگ و لیتولوژى از سازند زیرین (سازند قرمز زیرین)و بالائى (سازند قرمز بالائى) متمایز هستند سازند قم نامیده شده است. این سازند براى اولین بار توسط (1855) W.K. Loftus و (H. Abich(1858 از دریاچه ارومیه و (E. Tietze(1875 از ایران مرکزى و (A.F.Stahl(1911 از منطقه قم گزارش گردیده است. چون رخساره سازند قم داراى تغییرات جانبى مهمى مى باشد،تا بحال مقطع تیپى که بتوان معرف این سازند باشد در نظر گرفته نشده است.ولى بخاطر گسترش وسیع این سازند درمنطقه قم این محل منطقه تیپ انتخاب گردیده است. اهمیت سازند قم به این خاطره است که سنگ مخزن نفت در این ناحیه مى باشد و به همین علت سازند قم هدف مطالعات بسیار زیاد و دقیق دیرینه شناسى، زیست چینه اى و ژئوفیزیک قرار گرفته است.

چینه شناسى سازند قم در منطقه تیپ

 براى اولین بار Soder،furrer,Gansse در سال 1955 بر اساس مطالعه چینه شناسى منطقه قم در این سازند شش واحد لیتولوژیکى تشخیص داده اند، سپس (1963) Abaie et. ضمن مطالعه دقیقتر واحد c آنرا به چهار زیر واحد تقسیم نموده اند (c1 - c4) این تقسیم بندى بیشتر در ناحیه قم معتبر مى باشد. ف.بزرگنیا(1965) قدیمترین عضو سازند قم را در ناحیه کاشان مشاهده نموده است و آنر بنام عضو نامشخص یا بى نام معرفى نموده است. (1963) Abaie یک واحد تبخیرى به آخر این رسوبات دریائى اضافه نمود. این واحد تبخیرى در حقیقت پوش سنگ (Cap rocks) مخازن نفتى منطقه مى باشد. وجود آثار جانورى پلانکتونى نشانگر منشاء دریائى این تبخیریها مى باشد.

M.A.A. Nogol-e-Sadate مطالعات دقیقى بر روى این سازند در ارتفاعات جنوبى و غربى قم انجام داده است. در این منطقه 9 ستون چینه شناسى در کوههاى میل، دو چاه، کمرکوه، نبیل، ایداجیک، اقوان، نرداقى، دوبرادر، قزتختى و سفید کوه مورد مطالعه سنگ شناسى قرار گرفته است.

دو مرز چینه شناسى مشخص در سازند قم تشخیص داده شده است :

الف ــ مرز بین واحدهاى 2c 3c  ب ــ مرز بین واحدهاى e,d (بغیر از کوه سفید)

هر کدام از این مرزها مربوط به تشکیل رسوبات تبخیرى است که خاتمه سیکل رسوبى را بیان مى نماید.بدین صورت سه سیکل رسوبى (پیشروى ــ پسروى)تشخیص داده مى شود.هر سیکل با رخساره دریائى کم عمق آغاز مى گردد و با رخساره کولابى خاتمه مى پذیرد. بر همین اساس این سازند را به سه بخش زیرین، و بالائى تقسیم نموده اند.

بخش زیرین ــ بضخامت 410 تا 780 متر که از بائین ببالا شامل واحدهاى زیر مى باشد:

الف ــ واحد آهکى ماسه اى قاعده اى (عضوa) ــ ضخامت 40 تا 85 متر، شامل کلسى رودایت و کالکارنایت گلوکونى دار اغلب ماسه اى (ماسه آهکى و افقهاى کنگلومرائى). لایه بندى 2/. تا 1 متر، گاهى توده اى (Massive)، در لایه هاى ماسه سنگى،چینه بندى مورب وجود دارد. ابعاد قطعات گردشده کنگلومرا از 2تا40 میلى متر متغیر است ، خمیره (Matrix )آن از ماسه وخرده فسیل تشکیل شده وسیمان آن آهکى است.ریپل مارک وآثار جریانى در قاعده این واحده وجود دارد.در زیر میکروسکپ سنگهاى بایواسپارودایت یابایواسپارایت کم وبیش حاوى ذرات تخریبى هستند.باافزایش ذرات تخریبى این سنگهاتبدیل به ماسه سنگ ساب آرکوزیا ساب لیتارنایت مى شوند.دراین واحدچندین عدسى آهک اُُُُُُاُلیتى وجود دارد که بیشتر از نوع سطحى (Superficial) هستند.

ب ــ مارن ماسه سنگى (عضو b) این واحد سنگى خصوصیات یکسانى در تمام منطقه دارد. تغییرات ضخامت آن از صفر تا 260 متر مى باشد.از نظر سنگ شناسى، این واحد از مارن ماسه اى خاکسترى رنگ با میان لایه هاى ماسه سنگى و گاهى کالکارنایت ماسه اى برنگ قهوه اى ــ سبز تشکبل گردیده است.گذر از این واحد بطرف زیرین و بالائى تدریجى است و عموماً با واسطه یک لایه ماسه سنگ آهکى انجام مى گیرد.در بعضى از نقاط مانند دو چاه و میل که این واحد نازک است.، ماسه سنگ آهکى در بالا و پائین واحد فراوانتر مى باشد.یک افق کنگلومرائى با قطعات ولکانیکى در بخش فوقانى این واحد وجود دارد و بر روى همین افق است که بیوهرم تشکیل گردیده است.وجود ولکانیت هاى داسیتى یا اندزیتى در سفید کوه که توسط مارنهاى ماسه اى محدود گردیده، وجود فعالیتهاى ماگماتیک را در زمان تشکیل این واحد تائید مى نماید.

ج ــ واحد مارن ــ آهک (زیر عضو 1 c)ــ این واحد 200 تا 360 متر ضخامت دارد و ضخیمترین واحد بخش زیرین سازند قم مى باشد. این واحد از کلسى رودایت و کالکارنایت قهوه اى سبز رنگ و گاهى گلوکونیتى که در قاعده ماسه اى و مارنى است، تشکیل گردیده است.در برخى از نقاط مانند کوه دو برادر محلى آهک رسیفى نیز وجود دارد.در زیر مکروسکپ آهکها بیشتر بایواسپارودایت و بایومیکرودایت، ماسه سنگها ساب آرکوز با سیمان آهکى هستند.این واحد داراى تغییر رخساره جانبى زیادى مى باشد.درشمال غرب رودخانه قم از تناوب آهک و مارن با افزایش مارن بطرف بالاتشکیل شده، در حالیکه در جنوب شرقى این رودخانه رخساره مارنى افزایش مى یابد.

کوه دو برادر یک بیوهرم است که معادل این واحد مى باشد.هسته این بیوهرم از آهک توده اى یا طبقات ضخیمى از مرجان و بریوزوآ تشکیل گردیده است. این هسته بطور جانبى تبدیل به کلسى رودایت با ذرات رسیف مى شود.

د ــ زیر عضو 2cبا رخساره نیمه خشکى (Subcontinentale)این رسوبات که آخرین واحد بخش زیرین سازند قم مى باشد و بیانگر خاتمه اولین سیکل رسوبى منطقه است از رخساره خشکى و کولابى (Lagunaire)تشکیل گردیده است.ضخامت آن بین 20 تا 80 متر مى باشد که بطرف جنوب شرق کاهش یافته بطورى که در کوه سفید وجود ندارد و 100 متر گدازه بازالتى جاى آنرا مى گیرد.

در مناطق میل، دو چاه، کمر کوه اقون در این واحد،سه زیر واحد تشخیص داده شده است:

ــ کلسى لوتایت برنگ خاکسترى داراى لایه بندى میلیمترى، بیتومین دار با مارنهاى زرد روشن.

ــژیپس فیبرى، با یا بدون میان لایه هاى شیل یا مارن ژیبسیفر.

ــ شیل، سیلتستون و ماسه سنگى هماتیتى داراى ساختمانهاى رسوبى مثل ریپل مارک و قالب نمکی.

علیرغم تغییرات لیتولوژى و ضخامت در کوه هاى نرداقى و دو برادر این واحد بخوبى قابل تشخیص است ولى ضخامت آهک بیتومین دار به چند دسیمتر کاهش یافته است. زیر واحد ژیپس که در کوه نرداقى حداکثر 5 متر ضخامت دارد در کوه دو برادر مشاهده نمى شود. در اینجا زیر واحد بالائى توسط مارن و شیل قرمز خاکسترى یا سبز جانشین مى گردد.

بخش میانى ــ این بخش دومین سیکل رسوبى سازند قم را در حوضه جنوبى قم تشکیل مى دهد و در تماممنطقه بغیر از کوه سفید جائى که مارن و شاید بطور بخشى سنگهاى ولکانیکى بازیک جایگزین آن مى گردد، حضور دارد. ضخامت این سیکل بین صفر تا 130 متر تغییر مى کند و از سه واحد تشکیل گردیده است:

الف ــ واحد آهک بریوزو آدار (زیر عضو3c) ــ این واحد از صفر تا 80 متر ضخامت دار و توسط مرز مشخصى بر روى بخش زیرین سازند قم قرار مى گیرد. در اغلب موارد یک افق آهک اُاُلیتى بضخامت حد اکثر 2 متر مابین این دو وجود دارد. در مناطق دو برادر، نراقى و غرب کوه سفید این واحد نازکتر مى شود و در کوه سفید تبدیل به مارن مى گردد.بدین صورت در جنوب شرق این منطقه تشخیص این واحد در روى زمین دشوار است.در میکروسکپ، سنگهاى این واحد با یواسپارودایت و بایومیکرودایت هستند.آلوکم ها دانه بندى ضعیف تا متوسط دارند و ذرات تخریبى کمیاب یا غایب هستند.قاعده این افق از اُاُّسپارایت یا با یواُاُسپارایت تشکیل گردیده و اُاُلیتها نیز اغلب از نوع سطحى ((Superficial مى باشند.

ب ــ واحد مارن (زیر عضو4c) ــ این واحد بضخامت صفر تا 100 متر مى باشد و از مارنهاى سبز روشن تا زرد تشکیل گردیده است. گذر آهک بریوزو آدار به این واحد تدریجى است. در کوه سفید این واحد با واحد مارن بالائى مخلوط شده و در نتیجه در این محل نمى توان یک واحد مشخص تشخیص داد.

ج ــ واحد ژیپس (عضو d)ــ از ژیپس سفید رنگ تا خاکسترى روشن با نا خالصیها رسى تشکیل گردیده است.این واحد به طور متوسط 25 متر ضخامت دارد و خاتمه سیکل دوم رسوبى را در این منطقه مشخص مى نماید.واحد ژیپس نقش مهمى را در ایجاد تغییر شکلها ایفا مى نماید.ماهیت پلاستیکى آن در برخى از نقاط مانند کوه ایداجیک و نبیل لغزیشهائى را در امتداد سطوح گسله ها ایجاد نموده است.

بخش فوقانى ــ این بخش که معروف سومین سیکل رسوبى در منطقه است، 150تا 550متر ضخامت دارد و از سه واحد تشکیل گردیده است. یک زیر واحد تبخیرى نیز بطور محلى در آن مشاهده گردیده است:

الف ــ واحد مارن بالائى (عضو e)ــ مارنهاى سبز روشن تا خاکسترى با میان لایه هاى کالکارنایت رسى و (Craiesسفید رنگ) رخساره آخرى در قاعده واحد جائى که رخساره رسیفى است، گسترش یافته است . این واحد مارنى ضخیمترین واحد مارنى سازند قم مى باشد که در حوضه دریائى باز ته نشست گردیده است.در اینجا لایه هاى ژیپس نیز مشاهده گردیده که داراى خصوصیات مشابهى با واحد سوم بخش میانى هستند. ژیپس شاه جمال و ژیپس کوه سفید مربوط باین واحد مى باشند.

ب ــ واحد آهکى بالائى (پایانى) عضو fــ این واحد آخرین واحد آهکى سازند قم مى باشد که داراى گسترش محدودى است و بشکل عدسى بزرگى به طول حدود 20 کیلومترى و ضخامت 300 متر رخنمون دارد. واحد آهک پایانى از کلسى رودایت توده اى با طبقه بندى ضخیم برنگ زرد ــ قهوه اى یا سفید تشکیل شده که دیواره هاى ریف را مشخص مى نماید.ژیپس هاى شاه جمال یا کوه سفید ممکن است معرف نهشته هاى پشت ریفى این واحد نیز باشد.

در جنوب شرق نبیل و جنوب دو برادر (قزتختى)، این واحد تبدیل به میان لایه هاى کوچکى در داخل مارن بالائى مى شود.در چنین حالتى نامگذارى این واحد به نام آهک پایانى صحیح نمى باشد.در میکروسکپ، این آهک بایومیکرودایت و بایو اسپارودایت با مقدار بسیار کمى ذرات تخریبى (سیلت و ماسه خیلى ریز) مى باشد. گذر از واحد مارن زیرین به این واحد آهکى تدریجى است و بواسطه (Craies)و آهک رسى انجام مى گیرد.بطرف بالا واحد آهکى بتدریج و بواسطه طبقاتى بضخامت چند متر از مارن و ماسه سنگ رنگارنگ تبدیل به رسوبات سازند قرمز بالائى مى شود (کوه سفید، کمر کوه و یزدان)در کوه نرداقى، کنگلومرائى با قطعات آهکى نئوژن پایانى بطور دیگر شیب (Discordance) بر روى این واحد آهکى قرار گرفته است.

ج ــ واحد تبخیرى نهائى ــ این واحد از ژیپس با نا خالصى هاى مارنى تشکیل گردیده است.یک بخش تدریجى بطرف مارنها وماسه سنگهاى قرمز بالائى است و در مناطق میل دو چاه رخنمون دارد.

ضخیمترین هم ارز این واحد تبخیرى بالائى در حفاریهاى نفت(Abaie et al., 1963 .Furrer & Soder, 1955) جایى که این واحد تبخیرى پوشن سنگ (Cap Rock) سنگ مخزن نفت ناحیه قم را تشکیل داده، مشاهده گردیده است. در شمال کوه دو برادر یک افق دسیمترى تبخیرى، در بالاواحد مارن بالائى وجود دارد که ممکن است هم ارز این واحد باشد. بخاطر وجود آثار جانورى پلانکتونیک در این واحد تبخیرى، یک منشاء دریائى براى آن پیشنهاد گردیده است (Abaie et al., 1963).





نوع مطلب : سازند ها، 
برچسب ها : سازند قم، سازندهای زون ایران مرکزی، سازندهای منطقه ایران مرکزی، مشخصات سازند قم، سیکل های رسوبی سازند قم،
لینک های مرتبط :


شنبه یکم مهر 1396 11:41 بعد از ظهر
At this time it looks like BlogEngine is the top blogging platform available
right now. (from what I've read) Is that what you are using on your blog?
جمعه سیزدهم مرداد 1396 01:23 بعد از ظهر
Hey there! I just wanted to ask if you ever have any issues with hackers?
My last blog (wordpress) was hacked and I ended
up losing many months of hard work due to no back up.
Do you have any solutions to prevent hackers?
شنبه دهم تیر 1396 12:48 بعد از ظهر
Now I am going away to do my breakfast, afterward having my
breakfast coming yet again to read additional news.
شنبه بیست و هفتم خرداد 1396 05:54 قبل از ظهر
I do not even know how I ended up here, however I assumed this put
up used to be good. I don't recognize who you might be however definitely you're going to a well-known blogger
should you aren't already. Cheers!
پنجشنبه هفتم اردیبهشت 1396 11:25 قبل از ظهر
Hello there! I know this is kinda off topic however I'd figured I'd ask.

Would you be interested in exchanging links or maybe guest authoring
a blog post or vice-versa? My website goes over
a lot of the same topics as yours and I think we could greatly benefit from each other.
If you happen to be interested feel free to shoot me an email.
I look forward to hearing from you! Fantastic blog by the
way!
سه شنبه پنجم اردیبهشت 1396 04:54 قبل از ظهر
Valuable info. Fortunate me I found your site accidentally, and I'm shocked why
this twist of fate did not came about earlier! I bookmarked it.
سه شنبه بیست و دوم فروردین 1396 02:44 قبل از ظهر
Terrific article! This is the kind of information that are supposed to be
shared across the net. Disgrace on Google for now not positioning this publish higher!
Come on over and visit my site . Thank you =)
دوشنبه بیست و یکم فروردین 1396 06:34 قبل از ظهر
you are in reality a just right webmaster. The web site loading speed is incredible.
It seems that you are doing any distinctive trick.

Furthermore, The contents are masterpiece. you've performed a great activity on this
matter!
یکشنبه بیستم فروردین 1396 02:55 قبل از ظهر
Yes! Finally someone writes about manicure.
جمعه هجدهم فروردین 1396 11:36 قبل از ظهر
I relish, cause I found just what I was taking a look for.
You have ended my 4 day long hunt! God Bless you
man. Have a nice day. Bye
دوشنبه چهاردهم فروردین 1396 09:49 بعد از ظهر
Hi everybody, here every one is sharing these kinds of knowledge, thus
it's nice to read this web site, and I used
to go to see this website everyday.
سه شنبه بیست و پنجم آبان 1395 06:53 بعد از ظهر
Ok
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب