تبلیغات
Geology Center - تورق و خطواره


کدستان
درباره من
سلام من مجید دانشجوی رشته زمین شناسی هستم.هدف این مرکز کمک به دانشجویان و علاقمندان به این دانش است و هم چنان تلاش می کنم تا همیشه مطالب تازه ای از علم زمین شناسی را برای استفاده شما کاربران گرامی قرار دهم.به هر حال اگر در این مرکز کم و کاستی را مشاهده کردید از شما پیشاپیش معذرت می خواهم چون هدف من کپی کردن مطالب وب های دیگر نیست بلکه ارائه مطالبی است که بدست شخص خودم جمع آوری شده است.لطفا مطالبم را مطالعه نمایید و با نظرات خود منو برای قرار دادن مطالب بعدی کمک کنید.همچنین شما می توانید با مراجعه با لینک دعوت به همکاری منو در ارائه هر چه بهتر سایر مطالب وی کمک کنید از همتون ممنونم با تشکر
 
درباره وب




مدیر وب : مجید
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
سطح مطالب این وب را چگونه ارزیابی می کنید؟







آمار وب
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
تماس با ما
Geology Center
The First Weblog Spesial In The Nourth Khorasan
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               همکاری با ما           RSS                  ATOM
سه شنبه نهم آبان 1391 :: نویسنده : مجید

واژه کلی برای توصیف فابریک صفحه ای یا لایه لایه در سنگ میباشد که بصورت دسته ای از صفحات مسطح جدید که در نتیجه دگرشکلی سنگ بوجود آمده است و در برگیرنده انواع گوناگونی از ساختارهای تولید شده به شیوه های گوناگون است.

این ساختار بر اثر فرآیند رسوبی ماگمایی دگرگونی و تکتونیکی حاصل میشود .به نظرزمین شناسان فرانسوی به جای تورق از اصطلاح شیستوزیته استفاده می نمایند .وقتی گفته می شود سنگی تحت شیستوزیته قرارگرفته است .مقصود این است که سنگ در اثر شکستگی و خرد شدگی به شکل ورقه ها و تیغه های موازی باهم درآمده  و منشا تکتونیکی داشته باشد .

انفصال در ساخت سنگ به دو صورت نافذ و غیرنافذ دیده میشود :

انفصال نافذ یا فراگیر :

حالتی که جداشدگی ساختمانی در سرتاسر سنگ به طور یکنواخت دیده شود مثل چینه بندی لایه ها، طبقه بندی حاصل از تفریق ماگمایی در سنگ آذرین

انفصال غیرنافذ :

جداشدگی ساختمانی در سرتاسر سنگ یکنواخت نباشد مثل گسل ، درز ، سطوح فرسایش ،مرز توده های آذرین

تورق از نظر زمانی به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می گردد :

تورق اولیه :

خاصیت تورق پذیری همزمان با تشکیل سنگ بوجود می آید مثل تورق به موازات سطح لایه بندی - تورق اولیه در سنگ آذرین نیز دیده میشود .

تورق ثانویه :

بعد از تشکیل سنگ ودر اثر دگرشکلی ایجاد میشود .

انواع تورق :

محققین مختلف تقسیم بندی های بسیار متنوعی از انواع تورق ها ارائه داده اند :

1- تقسیم بندی تورق بر اساس تقسیم بندی مارشاک (1988)

2- تقسیم بندی تورق بر اساس تقسیم بندی توئیس و مور(1992)

تقسیم بندی تورق بر اساس تقسیم بندی مارشاک (1988)

در این تقسیم بندی فقط تورق های ناشی از پدیده دگرگونی مورد بررسی قرار گرفته است .

الف) دگرگونی درجه پایین

رخ انفصالی

رخ کنگره ای

ب) دگرگونی درجه متوسط تا بالا

ج) دگرگونی درجه بالا

دگرگونی درجه پایین :تورق های حاصل از دگرریختی زمین ساختی سنگ ها در درجات پایین دگرگونی ، رخ نامیده می شود.

رخ ها به دو نوع رخ انفصالی و رخ کنگره ای تقسیم می شوند .

رخ انفصالی :

این نوع رخ به وسیله صفحاتی که تورق قدیمی تر نظیر لایه بندی را قطع کرده اند ، مشخص می شود . صفحات رخ ، پهنه های رخ نامیده می شوند . پهنه های همجوار ، با میکرولیتون ها از هم جدا می شوند .

میکرولیتون بخشی از سنگ است که در ان ساخت داخلی سنگ هنوز موجود و تورق قدیمی قابل رویت است .

تشکیل پهنه های رخ انفصالی به دلیل انحلال فشاری یا انحلال سطوح آزاد کانی های محلول تر ، در سنگ ایجاد می شود .

پهنه محل تجمع کانی هایی است که قابلیت انحلال کمتری دارند .

برای مثال پهنه های رخ در سنگ آهک ، محل تجمع رس و کوارتز و در ماسه سنگ محل تجمع رس می باشد .

خصوصیات رخ انفصالی به ترکیب اولیه سنگ و مقدار واتنش سنگ بستگی دارد .

فاصله بندی پهنه یعنی بین پهنه هایهمجوار ، در سنگ هایی که به طور اولیه رس زیادی دارند ، کوچکتر است و با افزایش واتنش کاهش می یابد .

در یک وضعیت سنگ شناسی یکسان اگر واتنش بزرگی وجود داشته باشد ، پهنه ها نسبت به حالتی که واتنش کوچکتری دارند ، فشرده تر هستند .

رخ کنگره ای :

رخ هایی که از بر اثر تا خوردگی یک ساخت داخلی قدیمی در مقیاس کوچک ایجاد می شوند رخ کنگره ای نامیده می شوند .

رخ کنگره ای به دو نوع رخ زیر تقسیم می شود :

1- رخ کنگره ای منطقه ای (Zonal)

2- رخ کنگره ای مجزا (Discrete)

رخ کنگره ای منطقه ای توسط مناطق ورقه ای با یال های تا خورده مشخص می شود که در آن تورق قدیمی مجدداً جهت گیری یافته اند. این رخ به دو شکل دیده می شود :

1- رخ کنگره ای منطقه ای یا جناقی : در این رخ مرز بین پهنه های همجوار تقریباً به صورت صفحات متقارن هستند .

2- رخ کنگره ای مجزا : در این نوع ، رخ شامل نوار های متناوبی است که در یک نوار ، مواد حل شده ودر نوار مجاور ته نشست

 می کند.

دگرگونی درجه بالا :

تورق های حاصل از دگر ریختی زمین ساختی سنگ ها درجات متوسط تا بالای دگرگونی ،شیستوزیته نامیده می شود .

کانی های تشکیل دهنده ی سنگ به علت تبلور دوباره یا رشد کانی های جدید ، به طور گسترده ای بزرگ می شوند .

تقسیم بندی تورق بر اساس تقسیم بندی توئیس و مور :

توئیس و مور بر اساس شکل و ترکیب اجزاء تشکیل دهنده سنگ ها،

تورق را به انواع مختلف تقسیم بندی کردند .

الف) تورق ترکیبی :

تورق ترکیبی با لایه ها یا نازک لایه هایی که دارای اختلاف کانی شناسی باشند ،مشخص می شود.

تورق ترکیبی بر اساس اختلاف کانی شناسی ، غیر ممتد بودن تورق وسطح ضعف سنگ به دو نوع تورق انتشاری و تورق نواری تقسیم می شود.

از انواع تورق انتشاری می توان به سنگ های الترامافیک مانند دونیت نام برد .

از انواع تورق نواری نیز میتوان از گنیس های با درجه بالای دگرگونی نام برد

ب) تورق انفصالی :

این نوع تورق با پهنه های نازکی که پهنه های رخ نامیده می شود مشخص می شود .

- تورق استیلولیتی :نوعی تورق است که طولانی و ممتد می باشد ولی پهنه های رخ بسیار نامنظم و معمولا ً به شکل دندانه ای در مقطع عرضی است که معمولا در سنگ آهک دیده می شود.

-تورق شاخه شاخه :نوعی تورق است که طولانی و ممتد بوده ولی پهنه های رخ به شکل موجی شکل به صورت یک شبکه نامنظم ، میکرولیتون ها را احاطه کرده اند . مانند فیلیت ها وشیست ها و ماسه سنگ ها

تورق زبر :نوعی تورق است که به دلیل وجود کانی های دانه ای به اندازه ماسه در سنگ ایجاد می شود .

تورق صاف : این نوع تورق دارای پهنه های رخ طولانی ،ممتد و صاف است و دارای مقادیر زیادی از کانی های مسطح است

ج) تورق کنگره ای :

تورق کنگره ای نوعی تورق است که به شکل تا خردگی های هماهنگ یا چین خوردگی های جناقی در توده های اولیه سنگ ایجا می شود.

 

د ) تورق پیوسته :تورق پیوسته بر اساس اندهزه دانه ها به دو نوع ریز و درشت ممتد تقسیم می شود .

تورق ریز در اسلیت ها و تورق درشت در شیست ها دیده می شود .

 

 این مطلب توسط جناب آقای س.سجادی تهیه و ارسال شده است. با تشکر از شما...

با استفاده از تورق هایی که موازی یا تقریبا ً موازی سطح محوری چین ها می باشد می توان شکل هندسی چین خوردگی ها را رسم کرد. این حالت به خصوص در طبیعت وقتی فقط بخشی از چین خوردگی رخنمون داشته باشد یا بخش چین خورده فرسایش یافته باشد برای شناخت عادی یا برگشتگی لایه بسیار مفید است زیرا یک تورق سطح محوری فقط یک بار می تواند یک سطح چین خورده را قطع کند.

روش های تعیین سطح محوری و شناسایی سطح بالایی لایه بندی :

1- در صورتی که شیب تورق و لایه بندی مخالف جهت یکدیگر باشند ،چین خوردگی و طبقه بندی لایه حالت قائم دارد .

2- در صورتی که شیب تورق و لایه بندی در یک جهت باشند، ولی شیب لایه بندی از شیب تورق کمتر باشد ،لایه بندی حالت قائم دارد .

3- در صورتی که شیب تورق و شیب لایه بندی در یک جهت باشند ، ولی شیب لایه بندی از شیب تورق بیشتر باشد ، لایه بندی حالت برگشته دارد.

4- در صورتی که شیب تورق و شیب لایه بندی قائم باشد ،لایه بندی حالت عادی دارد.

خطواره :

هر نوع ساخت خطی در روی سطح یا درون یک سنگ که در اثر دگرشکلی ایجاد شده باشد خطواره نامیده می شود .

انواع خطواره ها :

1- خطواره های لغزشی

2- خطواره های تقاطعی

3-خطواره های ریز چین ها

4- خطواره های کانی

5- خطواره های طویل شده

6- بودیناژ

7- ساختار ستونی

8- ساختار مدادی

ساخت ستونی :

این ساخت به صورت ستونهای طویل با قطرمتغییراز چند سانتیمتر تا چند متر در سطح لایه بندی طبقات مقاوم یا سطوح دیگر نظیر درز و كلیواژدیده می شود . ستونها معمولاً در امتدادی موازی با امتداد محور چین خوردگی ناحیه قرار می گیرند و به عنوان شاخص معتبری برای چین خوردگی منطقه شناخته می شوند.

ساخت مدادی :

بر اثر برخورد دو سطح تورق ، خطواره های خاصی به نام کیلواژ مدادی یا ساخت مدادی به وجود می آید . مانند تغییر شکل ضعیف شیل ها به صورت قطعات مدادی در دو جهت یکی به موازات جهت تراکم بافت ( فابریک ) رسوبات و دیگری در جهت کیلواژ اولیه منطقه.

بودیناژ :

در صورتی که یک لایه مقاوم در میان لایه های با مقاومت کمتر قرار گیرد و این توالی لایه ها تحت تاثیر تنشهای کششی قرار گیرد ،لایه هایی که مقاوت کمتری دارند به فضای بین این قطعات نفوذ کرده و ساختار های عدسی و بالشی شکل که توسط لوله های باریکی از هم جدا شده اند را تشکیل می دهد . به این ساختار ها بودین و فرایند طویل شدگی که مولد بودین ها هستند را بودیناژ گویند .

ساخت میله ای :

هر نوع توده طویلی که مرکب از اجتماع یک کانی در صورتیکه کانی مزبور در نتیجه شکاف برداشتن و جدا شدن لایه های اولیه سنگ به وجود نیامده باشد .

رابطه خطواره با سایر ساختهای زمین شناسی

ارتباط انتظام خطی با ساخت موجود در ناحیه به دو صورت است :

درصورتیکه انتظام خطی با ساخت اصلی ناحیه ارتباط داشته باشد ساخت را همساز و در غیر اینصورت آن را غیر همساز گویند .

رابط خطواره با تورق :

برخی از خطواره ها به عنوان آثاری از سطح تورق محسوب می شوند در این حالت خطواره حتماً باید تورق موازی باشد.خطواره های تقاطعی مانند کلیواژ مدادی باید موازی با سطوحی که آنهارا ایجاد نموده است . باشد 

 اگر چین ها دارای تورق سطح محوری باشد.خطواره ها نیز باید به موازات سطح تورق قرار گیرد .

اندازه گیری انتظامهای خطی :

این روش ها بستگی به خصوصیات ساختمانی و نحوه ارتباط آن با ساختهای صفحه ای همراهش دارد .

رابطه خطواره با چینها :

خطواره ها نسبت به چین ها دارای مقیاس کوچکترهستند و چون ساخت های کوچک مقیاس، وضعیت هندسی ساختهای بزرگ مقیاس در برگیرنده خود را منعکس می نمایند .برای تعیین هندسه لولای چین ، ترسیم جهت گیری خطواره های مربوط به آن چین مفید است

خطواره های تقاطعی که بر اثر برخورد یک سطح چین خورده با تورق سطح محوری حاصل می شوند . موازی محور چین خوردگی منطقه است .

خطواره بودین ، دانه های کانی های سوزنی و کانیهای طویل شده به صورت موازی یا عمود بر محور چینها یافت می شوند.

كوتاه شدگی و طویل شدگی ذرات :

اگر لایه مقاوم در زمینه نامقاوم باشد ، براثر اعمال نیرو و تغییر شكل دراین سنگها ، پدیده كشش شكل پذیر لایه مقاوم ، همگام با لایه غیر مقاوم صورت نمی گیرد. در نتیجه لایه مقاوم بر اثر كشیده شدن می شكند و قطعات بودین را ایجاد می كند .

اگر لایه مقاوم در زمینه مقاوم باشد بطوریكه لایه های زمینه نتواند در اطراف لایه مقاومترو بین بودینها جریان یابد بین بودینها یك ناحیه كم فشار ایجاد می گردد كه محل مناسبی برای تهنشست  تشكیل كانیهای كلسیت و كوارتز است .

هر چه تفاوت مقاومت بین لایه مقاوم و زمینه نامقاوم بیشتر باشد ، شكل بودینها از ساختمان باریك و گنبدی شكل و كم ارتفاع به بودینهای گردن دار و بودینهای مجزا و بودینهایی كه انتهای مشخص ندارند تغییر می یابد .

چرخش مكانیكی :

چرخش كانیها و قرار گرفتن آنها در یك جهت خاص ، سازكار مهمی برای تشكیل خطواره وتورق است .

یك دانه كانی می تواند بصورت یك ذره صلب كه توسط ماده شكل پذیر احاطه شده عمل نماید در نتیجه اعمال نیرو در جهت مناسب بچرخد ،(الگوی جعفری)

دانه كانی می تواند در سنگ در حال دگرشكلی بصورت یك ذره شدیداٌ غیر فعال عمل می نمایدو چرخش حاصل می كند ،(الگوی مارچ)

ذرات سنگ گاهی در روی سطوح لغزشی ، مانند سطح لغزش بلورشناسی ، دچار برش می شوند و بصورتكاملاٌ سازگار و هم راستا با زمینه محصور كننده خود ، چرخش حاصل می كنند ،(الگوی تایلور- بیشاب–هیل)

انحلال ، انتشار و رسوبگذاری :

دو عامل در انحلال كانیها مهم است :

1 . انرژی دگر شكلی محبوس . 2 . تنشهای غیر یكنواخت

وقتی بلور تحت تنش یكنواخت قرار می گیرد در سطوحی كه مؤلفه تنش عمودی در آنها حداكثر است دچار انحلال می شود و در طی این فرایند مواد حل شده در سنگ شروع به مهاجرت می نمایند و اغلب بصورت محلی و به شكل رشد ثانویه بلورها در سنگ رسوب می كنند كه نهایتاٌ موجب افزایش حجم سنگ در مقیاس محلی میشود .

تبلور دوباره :

در طی دگر شکلی گاهی فرآیند تبلور منجربه جهت گیری ترجیحی كانیهای موجود در سنگ می شوند . تبلور دوباره به همراه دگرشكلی می تواند در سنگها شكل و نظم و ترتیب دانه ها را تغییر و یا جهتگیری قدیمی را تقویت می كند .

انحلال یا واكنش شیمیایی همراه با تخریب انتخابی دانه های قدیمی ، منجر به تولید دانه های جدید با جهت یافتگی ترجیحی می گردد كه سبب ایجاد تورق یا خطواره در سنگ می شود .





نوع مطلب : پژوهشی، 
برچسب ها : تورق، خطواره، رخ انفصالی، رخ کنگره ای، انواع خطواره، بودیناژ،
لینک های مرتبط :


شنبه یکم مهر 1396 09:00 بعد از ظهر
Hello! This is kind of off topic but I need some guidance from an established blog.
Is it difficult to set up your own blog? I'm not very techincal but I can figure things out
pretty fast. I'm thinking about making my own but I'm not sure where to begin. Do you
have any tips or suggestions? Appreciate it
جمعه ششم مرداد 1396 08:54 بعد از ظهر
Hurrah, that's what I was exploring for, what a data! existing here
at this blog, thanks admin of this website.
چهارشنبه هفتم تیر 1396 09:08 قبل از ظهر
I constantly spent my half an hour to read this blog's articles every day along with a mug of
coffee.
شنبه بیست و هفتم خرداد 1396 12:36 قبل از ظهر
I'm gone to inform my little brother, that he should also go to see
this webpage on regular basis to obtain updated from
most up-to-date reports.
پنجشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1396 05:20 بعد از ظهر
Thanks for sharing your thoughts on تورق.

Regards
چهارشنبه بیستم اردیبهشت 1396 03:44 بعد از ظهر
Hiya very cool blog!! Guy .. Beautiful .. Wonderful ..
I'll bookmark your website and take the feeds additionally?
I'm satisfied to search out numerous useful information right here within the
put up, we want develop extra techniques in this regard, thanks for
sharing. . . . . .
چهارشنبه ششم اردیبهشت 1396 12:23 قبل از ظهر
I all the time emailed this web site post page to all my contacts, as if like to read it afterward my contacts will
too.
سه شنبه بیست و دوم فروردین 1396 06:30 قبل از ظهر
What a information of un-ambiguity and preserveness of valuable knowledge on the topic of
unexpected feelings.
شنبه نوزدهم فروردین 1396 11:51 بعد از ظهر
Hello to all, since I am in fact eager of reading this weblog's post to be updated daily.
It consists of pleasant data.
شنبه نوزدهم فروردین 1396 06:13 بعد از ظهر
You've made some decent points there. I looked on the net for more info about the issue and found most individuals
will go along with your views on this site.
جمعه هجدهم فروردین 1396 02:03 بعد از ظهر
Spot on with this write-up, I actually believe this site needs
a great deal more attention. I'll probably be returning to read through
more, thanks for the information!
سه شنبه پانزدهم فروردین 1396 06:40 قبل از ظهر
Hi my loved one! I wish to say that this post is awesome,
great written and come with almost all significant infos.
I would like to look extra posts like this .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب